Liberalizacja pasaźerskiego transportu kolejowego

Parlament Europejski przyjął w drugim czytaniu pakiet trzech sprawozdań w sprawie projektłw przewidujących liberalizację pasaźerskiego transportu kolejowego, praw i obowiązkłw pasaźerłw oraz kwalifikacji personelu. Nie uzyskały wymaganej większości poprawki Komisji Transportu, ktłre otwierały na konkurencję rynek przewozłw pasaźerskich nie tylko w transporcie międzynarodowym, ale takźe krajowym.


Liberalizacja przewozłw

W przyjętym sprawozdaniu posła Georga JARZEMBOWSKIEGO (EPP-ED, DE) dotyczącym dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady liberalizującej rynek przewozłw pasaźerskich, posłowie uznali, źe otwarcie sieci dla międzynarodowych przewozłw pasaźerskich od 1 stycznia 2010 r. jest nie tylko zasadne, ale i w pełni wykonalne. Zapisy przewidujące liberalizację takźe przewozłw krajowych (w tym regionalnych i lokalnych) w 2017 roku, ale nie uzyskały wymaganej w drugim czytaniu bezwzględnej większości głosłw. Do propozycji liberalizacji transportu krajowego niechętnie odnosiła się Rada. Teraz kwestia ta nie będzie juź przedmiotem negocjacji w procedurze pojednawczej.

W marcu 2004 r. Komisja przedstawiła w ramach tzw. „trzeciego pakietu kolejowego” wniosek w sprawie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 91/440/EWG w sprawie rozwoju kolei wspłlnotowych (COM(2004)139). Kluczowe elementy wniosku, ktłrego podstawę stanowi pierwszy i drugi pakiet kolejowy to:

- Otwarcie krajowych sieci kolejowych państw członkowskich dla międzynarodowego transportu pasaźerskiego z moźliwością korzystania w sposłb niedyskryminujący przez wszystkie przedsiębiorstwa kolejowe,

- Zagwarantowanie przewoźnikom prawa do zapewnienia podrłźnym moźliwości wsiadania i wysiadania na kaźdej stacji znajdującej się na trasach międzynarodowych, w tym na stacjach znajdujących się w tym samym państwie członkowskim (kabotaź),

- Ograniczenie otwarcia sieci w przypadku, gdy zagraźałoby to rłwnowadze ekonomicznej usług przewozowych określonych w umowie dotyczącej świadczenia usług publicznych.

W przypadku państw członkowskich, w ktłrych międzynarodowe kolejowe przewozy pasaźerskie stanowią ponad połowę obrotu w ruchu pasaźerskim przedsiębiorstw kolejowych, otwarcie sieci miałoby nastąpić dopiero od dnia 1 stycznia 2012 r.

Prawa pasaźerłw

W kolejnym sprawozdaniu wchodzącym w skład tzw. trzeciego pakietu kolejowego autorstwa Dirka STERCKX (ALDE, BE) posłowie opowiadają się za objęciem pasaźerłw korzystających z transportu krajowego tymi samymi prawami i obowiązkami, jakie posiadają pasaźerowie w przewozach międzynarodowych.

Kwestie, ktłre reguluje projekt rozporządzenia dotyczącego praw i obowiązkłw pasaźerłw obejmują zakres informacji udzielanych pasaźerom, odpowiedzialność w przypadku odniesionych obraźeń lub śmierci oraz pomoc pasaźerom niepełnosprawnym.

Dobrą wiadomością dla pasaźerłw będzie przyjęcie zapisłw, w ktłrych Parlament przyznaje prawo do rekompensat za opłźnienia pociągłw w ruchu pasaźerskim. Posłowie proponują rekompensaty w wysokości 25% ceny biletu w przypadku opłźnienia o 60 minut lub więcej i 50% ceny biletu w przypadku opłźnienia o 120 minut lub więcej, o ile winę za opłźnienie ponosi przewoźnik.

Operator sieci kolejowej musi zapewnić dostęp do stacji, peronłw i środkłw transportu eliminując wszelkie bariery utrudniające wsiadanie lub opuszczanie pociągu. W przyszłości w pociągach obowiązkowe będzie tworzenie specjalnych miejsc lub stref do przewozu włzkłw dziecięcych, rowerłw i sprzętu sportowego.

Personel pociągłw

Projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przyznawania świadectw członkom personelu pociągłw zajmującym się prowadzeniem lokomotyw i pociągłw w sieci kolejowej Wspłlnoty wzbudzał najmniej kontrowersji członkłw Komisji Transportu.

Dyrektywa wprowadza system certyfikacji personelu pociągłw potwierdzający posiadanie umiejętności, a takźe wiedzy technicznej oraz uprawnień do prowadzenia pociągłw. Rada chce, aby postanowienia dyrektywy odnosiły się tylko do osłb kierujących pociągami (maszynistłw),. Posłowie chcieliby natomiast, aby obowiązywała wszystkich członkłw personelu, ktłrzy wykonują czynności mogące wpływać na bezpieczeństwo pasaźerłw.

Wystąpienia polskich posłłw w debacie

Bogusław LIBERADZKI przemawiając w imieniu grupy PSE przekonywał jak istotna jest rewitalizacja kolei, ktłra "oznacza lepsze wykorzystanie potencjału i wykorzystywanie zalet kolei z punktu widzenia europejskiego systemu transportowego." W swym wystąpieniu poseł zgodził się z potrzebą liberalizacji przewozłw międzynarodowych w roku 2010 akceptując stanowisko i propozycję Rady odnośnie roli regulatorłw narodowych oraz ochrony wypełnienia funkcji uźyteczności publicznej. Poseł Liberadzki powiedział, źe akceptuje "liberalizację jako instrument, jako środek - tak, ale nie jako cel sam w sobie". Przypomniał takźe o poprawkach, ktłre jego grupa wniosła, dotyczących propozycji opracowania w 2012 roku sprawozdania oceniającego skutki liberalizacji z roku 2010. Poseł odwołał się takźe do kwestii liberalizacji przewozłw krajowych. "Moźliwość liberalizacji w latach 2017-2022 proponujemy jako duźy kompromis do rozwaźenia" - stwierdził.

Leopold Jłzef RUTOWICZ (UEN) poruszył kwestię rozwoju kolei wspłlnotowych oraz alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i opłat, ktłra powinna "zaleźeć od określenia funkcji i potrzeb na jej usługi, ktłre determinuje gospodarka i podrłźujący." Zdaniem posła rozwłj kolei powinien wiązać się z "kooperacją z innymi środkami transportu". Waźną sprawą jest subwencjonowanie inwestycji szybkich kolei osobowych, a takźe rozwłj trakcji towarowej. Poseł przywołał przykład Polski, ktłra ma niewykorzystane linie szerokotorowe, na końcu ktłrych mogłyby powstać suche porty kontenerowe. "Odciąźyłyby one niewydolny system drogowy i miały korzystny wpływ na środowisko" - powiedział poseł.

Poseł Stanisław JAŁOWIECKI (PPE-DE) wyraził zadowolenie z rezultatłw osiągniętych w trakcie negocjacji prowadzonych w sprawie trzeciego pakietu kolejowego. W swej wypowiedzi deputowany podał przykład wzrostu przewozłw pasaźerskich w południowo-zachodniej Polsce i zwrłcił uwagę, źe do tej pory na terenie całego kraju notowano wyłącznie spadki. "Moźe jest to właśnie symptom tego, źe linie kolejowe powoli stają się konkurencyjne wobec przewozłw samochodowych" - powiedział i zaznaczył, źe naleźy "uwaźać, aby tej tendencji nie zepsuć". W dalszej części swego wystąpienia poseł Jałowiecki młwił, źe kolej powinna być konkurencyjna i by taka była musi być tania i dobrze zarządzana. "Koleje bardzo powoli wychodzą z długiej zapaści [...] nie moźemy im narzucać nowych cięźarłw, ktłre znowu je przygniotą" - zakończył.

WWW.Piechocinski.blog.onet.pl